Uczniowie
Rodzice
Przedszkole
Szkoła

Emocje vs. pandemia, czyli jak pokonać własny kryzys?

Emocje vs. pandemia, czyli jak pokonać własny kryzys? 3 czerwca 2020

Mija kolejny miesiąc, od kiedy nasze dotychczasowe życie uległo zmianie. Z dnia na dzień, bez żadnego ostrzeżenia znaleźliśmy się w całkowicie nowej rzeczywistości. Wraz z nią pojawiły się liczne ograniczenia, przestrogi, dezorientujące informacje, wskazówki, wytyczne itd. Od razu również zaczęły pojawiać się różne emocje – niepokój, lęk, obawa, zagubienie, złość, poczucie bezsilności. Są one zupełnie normalne i jak najbardziej uzasadnione. Mogą być elementami kryzysu, jakiego być może niektórzy z nas doświadczają w obliczu zachwianej równowagi w swoim życiu. W życiu dziecka czy nastolatka również sytuacja epidemii zaburzyła naturalny rytm dnia i sposób funkcjonowania, wobec czego, dzieci i młodzież, podobnie jak dorośli, doświadczyli i być może nadal doświadczają kryzysu wobec zaistniałych okoliczności. Jak przebiega kryzys, jakiego możemy doświadczać my sami oraz nasze dzieci – oto poszczególne fazy (Caplan 1964), które mogą odzwierciedlać doznawany stan emocjonalny i pomóc nam w zrozumieniu odczuwanych emocji.

1) Faza szoku

To etap, w którym konfrontujemy się z wydarzeniami. Moment, w którym dowiedzieliśmy się o pandemii, o tym że możemy jej doświadczyć bezpośrednio, o tym, że zagraża nam i naszym bliskim. Początkowo, pozornie może wydawać się nam, że kontrolujemy sytuację, jednakże nierzadko w naszej głowie panuje chaos, zagubienie i doświadczamy silnego pobudzenia. Może pojawić się wzrost napięcia, próby radzenia sobie z nim znanymi nam i dotąd sprawdzającymi się sposobami.

2) Faza reakcji

To czas, kiedy zaczynamy reagować i rzeczywiście konfrontować się z rzeczywistością. Może pojawiać się frustracja, gdy znane nam sposoby, zawodzą. W tej fazie pojawiają się zwykle bardzo silne emocje, dlatego niezwykle ważne jest, by wtedy zwrócić się o pomoc czy wsparcie bliskich, albo jeśli czujemy taką potrzebę – o wsparcie specjalisty. Sygnałem do tego, że powinniśmy zaczerpnąć profesjonalnego wsparcia są np. bezsenność, napady paniki, zmiany apetytu, niemożność skupienia się na wykonywanych obowiązkach, chwiejność nastroju, wybuchy złości.

3) Faza mobilizacji

To etap pracy nad kryzysem. Zaczynamy bardziej myśleć o przyszłości, a staramy się mniej poświęcać czasu na myślenie o kryzysie. W tym czasie nadal może wzrastać napięcie, które mobilizuje organizm – do szukania wsparcia, skorzystania z pomocy, gotowości do podjęcia działań, poszukiwania rozwiązań.

4) Faza nowej orientacji

Na tym etapie zaczyna powracać poczucie kontroli, wzrasta akceptacja sytuacji i zdarzeń. Jeśli jednak nie doszło do rozwiązania czy zmiany oceny sytuacji, wciąż może utrzymywać się napięcie.

Mając na uwadze wyżej wymienione etapy, być może każdy z nas odnajduje się gdzieś wśród nich. Co jest obecnie zatem najważniejsze, by przetrwać kryzys i odnaleźć się w nowej rzeczywistości?

Ogromnie ważne jest dbanie o siebie: poszukiwanie czynności sprawiających przyjemność, korzystanie ze wsparcia bliskich z zastosowaniem się do zaleceń mających na uwadze bezpieczeństwo swoje i innych osób, odnajdywanie sensu w tym niespodziewanym wydarzeniu, troska o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne, dbałość o relacje z innymi (podtrzymywanie kontaktów w formie online) itp.

 

Joanna Talaga – psycholog szkolny